Neminem videbis ita laudatum, ut artifex callidus comparandarum voluptatum diceretur.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Idem iste, inquam, de voluptate quid sentit? Quia nec honesto quic quam honestius nec turpi turpius. Duo Reges: constructio interrete. Ut enim consuetudo loquitur, id solum dicitur honestum, quod est populari fama gloriosum. At multis malis affectus. Haec mihi videtur delicatior, ut ita dicam, molliorque ratio, quam virtutis vis gravitasque postulat.

Nulla profecto est, quin suam vim retineat a primo ad extremum.

Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Teneo, inquit, finem illi videri nihil dolere. Sic enim censent, oportunitatis esse beate vivere. Quae cum essent dicta, discessimus. Quod ea non occurrentia fingunt, vincunt Aristonem; An hoc usque quaque, aliter in vita? In quibus doctissimi illi veteres inesse quiddam caeleste et divinum putaverunt. Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur. Qui ita affectus, beatum esse numquam probabis; Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Quid enim est a Chrysippo praetermissum in Stoicis?

Quae quidem vel cum periculo est quaerenda vobis;

Sed tamen omne, quod de re bona dilucide dicitur, mihi praeclare dici videtur. Non potes, nisi retexueris illa. Perturbationes autem nulla naturae vi commoventur, omniaque ea sunt opiniones ac iudicia levitatis. Illud quaero, quid ei, qui in voluptate summum bonum ponat, consentaneum sit dicere. Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. ALIO MODO. Huius ego nunc auctoritatem sequens idem faciam. Minime vero istorum quidem, inquit.

Non igitur potestis voluptate omnia dirigentes aut tueri aut retinere virtutem. Quod autem in homine praestantissimum atque optimum est, id deseruit. Si longus, levis dictata sunt. Ubi ut eam caperet aut quando? Quamquam ab iis philosophiam et omnes ingenuas disciplinas habemus; Quibus ego vehementer assentior. Sed quid sentiat, non videtis.

Rapior illuc, revocat autem Antiochus, nec est praeterea, quem audiamus. Virtutis, magnitudinis animi, patientiae, fortitudinis fomentis dolor mitigari solet. Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? Res enim concurrent contrariae. Non enim ipsa genuit hominem, sed accepit a natura inchoatum. Tu autem negas fortem esse quemquam posse, qui dolorem malum putet. Dicimus aliquem hilare vivere; Non pugnem cum homine, cur tantum habeat in natura boni;

Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem.

Solum praeterea formosum, solum liberum, solum civem, stultost; Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt. Istam voluptatem, inquit, Epicurus ignorat? Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. Eadem nunc mea adversum te oratio est. Consequens enim est et post oritur, ut dixi. Dici enim nihil potest verius.

Et quidem, inquit, vehementer errat;

Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur. Nam ista vestra: Si gravis, brevis; Sapientem locupletat ipsa natura, cuius divitias Epicurus parabiles esse docuit. Et quidem, inquit, vehementer errat; Habent enim et bene longam et satis litigiosam disputationem. Quamquam ab iis philosophiam et omnes ingenuas disciplinas habemus; Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectice disputare? Quid est igitur, cur ita semper deum appellet Epicurus beatum et aeternum?

Non est ista, inquam, Piso, magna dissensio. Hoc ipsum elegantius poni meliusque potuit. Sed virtutem ipsam inchoavit, nihil amplius. Virtutibus igitur rectissime mihi videris et ad consuetudinem nostrae orationis vitia posuisse contraria. Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. Sed quid attinet de rebus tam apertis plura requirere?

Alterum significari idem, ut si diceretur, officia media omnia aut pleraque servantem vivere. Quae similitudo in genere etiam humano apparet. Quo plebiscito decreta a senatu est consuli quaestio Cn. Nihilo beatiorem esse Metellum quam Regulum. Eodem modo is enim tibi nemo dabit, quod, expetendum sit, id esse laudabile. Quid autem habent admirationis, cum prope accesseris? Ergo hoc quidem apparet, nos ad agendum esse natos. Nam illud vehementer repugnat, eundem beatum esse et multis malis oppressum.

Quid affers, cur Thorius, cur Caius Postumius, cur omnium horum magister, Orata, non iucundissime vixerit? At miser, si in flagitiosa et vitiosa vita afflueret voluptatibus. Sin eam, quam Hieronymus, ne fecisset idem, ut voluptatem illam Aristippi in prima commendatione poneret. Id quaeris, inquam, in quo, utrum respondero, verses te huc atque illuc necesse est. Sed quid sentiat, non videtis. Idem adhuc; Fortemne possumus dicere eundem illum Torquatum? Dolere malum est: in crucem qui agitur, beatus esse non potest.

Cur tantas regiones barbarorum pedibus obiit, tot maria transmisit? Ut alios omittam, hunc appello, quem ille unum secutus est. Quod est, ut dixi, habere ea, quae secundum naturam sint, vel omnia vel plurima et maxima. Itaque hic ipse iam pridem est reiectus; Cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. Non igitur potestis voluptate omnia dirigentes aut tueri aut retinere virtutem. Equidem e Cn. An vero displicuit ea, quae tributa est animi virtutibus tanta praestantia?

His similes sunt omnes, qui virtuti student levantur vitiis, levantur erroribus, nisi forte censes Ti. Habent enim et bene longam et satis litigiosam disputationem. Nam quibus rebus efficiuntur voluptates, eae non sunt in potestate sapientis. Hoc ne statuam quidem dicturam pater aiebat, si loqui posset. Sic consequentibus vestris sublatis prima tolluntur. Summus dolor plures dies manere non potest?

Nunc dicam de voluptate, nihil scilicet novi, ea tamen, quae te ipsum probaturum esse confidam.
Ita enim parvae et exiguae sunt istae accessiones bonorum, ut, quem ad modum stellae in radiis solis, sic istae in virtutum splendore ne cernantur quidem.

Nam, ut sint illa vendibiliora, haec uberiora certe sunt. Quid enim tanto opus est instrumento in optimis artibus comparandis? Sin eam, quam Hieronymus, ne fecisset idem, ut voluptatem illam Aristippi in prima commendatione poneret. Quaesita enim virtus est, non quae relinqueret naturam, sed quae tueretur. An est aliquid per se ipsum flagitiosum, etiamsi nulla comitetur infamia? Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem.

Epicurei num desistunt de isdem, de quibus et ab Epicuro scriptum est et ab antiquis, ad arbitrium suum scribere?
Qua exposita scire cupio quae causa sit, cur Zeno ab hac
antiqua constitutione desciverit, quidnam horum ab eo non
sit probatum;

Quod idem cum vestri faciant, non satis magnam tribuunt
inventoribus gratiam.

Nihilne te delectat umquam -video, quicum loquar-, te igitur, Torquate, ipsum per se nihil delectat? Quis Aristidem non mortuum diligit? Hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti, sicut facit re, neque tamen dividit verbis. Hoc non est positum in nostra actione. Estne, quaeso, inquam, sitienti in bibendo voluptas? Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat. De quibus cupio scire quid sentias.

Odium autem et invidiam facile vitabis. Res enim fortasse verae, certe graves, non ita tractantur, ut debent, sed aliquanto minutius. Semper enim ex eo, quod maximas partes continet latissimeque funditur, tota res appellatur. Scisse enim te quis coarguere possit? Non dolere, inquam, istud quam vim habeat postea videro; Unum nescio, quo modo possit, si luxuriosus sit, finitas cupiditates habere.

Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt.

Quod mihi quidem visus est, cum sciret, velle tamen confitentem audire Torquatum. Urgent tamen et nihil remittunt. Non potes, nisi retexueris illa. Quod totum contra est. Qualem igitur hominem natura inchoavit? Quae enim adhuc protulisti, popularia sunt, ego autem a te elegantiora desidero. Cuius quidem, quoniam Stoicus fuit, sententia condemnata mihi videtur esse inanitas ista verborum. Stoici scilicet. Urgent tamen et nihil remittunt. Hoc sic expositum dissimile est superiori.

Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Collige omnia, quae soletis: Praesidium amicorum. Sed quid minus probandum quam esse aliquem beatum nec satis beatum? An eum locum libenter invisit, ubi Demosthenes et Aeschines inter se decertare soliti sunt?

Quid enim me prohiberet Epicureum esse, si probarem, quae ille diceret? Portenta haec esse dicit, neque ea ratione ullo modo posse vivi; At certe gravius. Itaque ad tempus ad Pisonem omnes. Sine ea igitur iucunde negat posse se vivere? Cum autem negant ea quicquam ad beatam vitam pertinere, rursus naturam relinquunt.

Ex ea difficultate illae fallaciloquae, ut ait Accius, malitiae natae sunt. Ex ea difficultate illae fallaciloquae, ut ait Accius, malitiae natae sunt. Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. At miser, si in flagitiosa et vitiosa vita afflueret voluptatibus. Ex eorum enim scriptis et institutis cum omnis doctrina liberalis, omnis historia. Vulgo enim dicitur: Iucundi acti labores, nec male Euripidesconcludam, si potero, Latine; Nam, ut paulo ante docui, augendae voluptatis finis est doloris omnis amotio. Ergo, si semel tristior effectus est, hilara vita amissa est?

Qui et definierunt plurima et definiendi artes reliquerunt, quodque est definitioni adiunctum, ut res in partes dividatur, id et fit ab illis et quem ad modum fieri oporteat traditur;

Quid, si etiam iucunda memoria est praeteritorum malorum?

Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur. An me, inquam, nisi te audire vellem, censes haec dicturum fuisse? Et homini, qui ceteris animantibus plurimum praestat, praecipue a natura nihil datum esse dicemus? Quod, inquit, quamquam voluptatibus quibusdam est saepe iucundius, tamen expetitur propter voluptatem. Eam tum adesse, cum dolor omnis absit;

Atque ab isto capite fluere necesse est omnem rationem bonorum et malorum.

Nosti, credo, illud: Nemo pius est, qui pietatem-; At ego quem huic anteponam non audeo dicere; Nullum inveniri verbum potest quod magis idem declaret Latine, quod Graece, quam declarat voluptas. Restincta enim sitis stabilitatem voluptatis habet, inquit, illa autem voluptas ipsius restinctionis in motu est. Quicquid enim a sapientia proficiscitur, id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus; Illa videamus, quae a te de amicitia dicta sunt. Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat. Scio enim esse quosdam, qui quavis lingua philosophari possint;

Neque solum ea communia, verum etiam paria esse dixerunt.

Nulla profecto est, quin suam vim retineat a primo ad extremum. Sed venio ad inconstantiae crimen, ne saepius dicas me aberrare; Sed quanta sit alias, nunc tantum possitne esse tanta.

Sed ut iis bonis erigimur, quae expectamus, sic laetamur iis, quae recordamur. Dicam, inquam, et quidem discendi causa magis, quam quo te aut Epicurum reprehensum velim. Quid paulo ante, inquit, dixerim nonne meministi, cum omnis dolor detractus esset, variari, non augeri voluptatem? Sin kakan malitiam dixisses, ad aliud nos unum certum vitium consuetudo Latina traduceret. Quid ad utilitatem tantae pecuniae? Certe non potest.

Hoc vero non videre, maximo argumento esse voluptatem illam, qua sublata neget se intellegere omnino quid sit bonum-eam autem ita persequitur: quae palato percipiatur, quae auribus;

Frater et T. Quod si ita se habeat, non possit beatam praestare vitam sapientia.

Praeteritis, inquit, gaudeo.

Si quae forte-possumus. Quae sequuntur igitur? Solum praeterea formosum, solum liberum, solum civem, stultost; Mihi enim satis est, ipsis non satis. Serpere anguiculos, nare anaticulas, evolare merulas, cornibus uti videmus boves, nepas aculeis. Quod equidem non reprehendo; Vidit Homerus probari fabulam non posse, si cantiunculis tantus irretitus vir teneretur;

Et summatim quidem haec erant de corpore animoque dicenda, quibus quasi informatum est quid hominis natura postulet.

Te ipsum, dignissimum maioribus tuis, voluptasne induxit, ut adolescentulus eriperes P. In eo enim positum est id, quod dicimus esse expetendum. At ille pellit, qui permulcet sensum voluptate. Quid sequatur, quid repugnet, vident. Quod cum dixissent, ille contra.

Quae similitudo in genere etiam humano apparet. Unum nescio, quo modo possit, si luxuriosus sit, finitas cupiditates habere. Sed eum qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. Similiter sensus, cum accessit ad naturam, tuetur illam quidem, sed etiam se tuetur; Quid de Pythagora?

An eum discere ea mavis, quae cum plane perdidiceriti nihil sciat? Cum id quoque, ut cupiebat, audivisset, evelli iussit eam, qua erat transfixus, hastam. Praetereo multos, in bis doctum hominem et suavem, Hieronymum, quem iam cur Peripateticum appellem nescio. Quid iudicant sensus? Ita relinquet duas, de quibus etiam atque etiam consideret. Nihil enim iam habes, quod ad corpus referas;

Verum tamen cum de rebus grandioribus dicas, ipsae res verba rapiunt; Nemo nostrum istius generis asotos iucunde putat vivere. Quae qui non vident, nihil umquam magnum ac cognitione dignum amaverunt. Satisne vobis videor pro meo iure in vestris auribus commentatus? Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Haec quo modo conveniant, non sane intellego. At multis se probavit. Quid, cum fictas fabulas, e quibus utilitas nulla elici potest, cum voluptate legimus? Quem si tenueris, non modo meum Ciceronem, sed etiam me ipsum abducas licebit. Negabat igitur ullam esse artem, quae ipsa a se proficisceretur; Sed erat aequius Triarium aliquid de dissensione nostra iudicare. Quem Tiberina descensio festo illo die tanto gaudio affecit, quanto L.

Quid est igitur, inquit, quod requiras? Paria sunt igitur. Mene ergo et Triarium dignos existimas, apud quos turpiter loquare? Si qua in iis corrigere voluit, deteriora fecit. Qualem igitur hominem natura inchoavit? Quas enim kakaw Graeci appellant, vitia malo quam malitias nominare. Non potes, nisi retexueris illa. Eam tum adesse, cum dolor omnis absit;

Quorum altera prosunt, nocent altera. Mihi quidem Homerus huius modi quiddam vidisse videatur in iis, quae de Sirenum cantibus finxerit. Quae sequuntur igitur? Duo enim genera quae erant, fecit tria. Num igitur utiliorem tibi hunc Triarium putas esse posse, quam si tua sint Puteolis granaria? Quod quidem iam fit etiam in Academia. Quasi vero, inquit, perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit. Ut enim consuetudo loquitur, id solum dicitur honestum, quod est populari fama gloriosum.

Hanc quoque iucunditatem, si vis, transfer in animum; Utinam quidem dicerent alium alio beatiorem! Iam ruinas videres. Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere. Atqui iste locus est, Piso, tibi etiam atque etiam confirmandus, inquam; Ita similis erit ei finis boni, atque antea fuerat, neque idem tamen; Quid loquor de nobis, qui ad laudem et ad decus nati, suscepti, instituti sumus? Efficiens dici potest. Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio. Quorum sine causa fieri nihil putandum est.

Nec enim ignoras his istud honestum non summum modo, sed etiam, ut tu vis, solum bonum videri.
Negat enim summo bono afferre incrementum diem.

Itaque eos id agere, ut a se dolores, morbos, debilitates repellant. Quid enim tanto opus est instrumento in optimis artibus comparandis? Nonne igitur tibi videntur, inquit, mala? Quid, quod homines infima fortuna, nulla spe rerum gerendarum, opifices denique delectantur historia? Nam diligi et carum esse iucundum est propterea, quia tutiorem vitam et voluptatem pleniorem efficit.

Sint modo partes vitae beatae. Mihi quidem Homerus huius modi quiddam vidisse videatur in iis, quae de Sirenum cantibus finxerit. Ex quo illud efficitur, qui bene cenent omnis libenter cenare, qui libenter, non continuo bene. Vide, ne etiam menses! nisi forte eum dicis, qui, simul atque arripuit, interficit. Sint ista Graecorum;

In sapientem solum cadit, isque finis bonorum, ut ab ipsis
Stoicis scriptum videmus, a Xenocrate atque ab Aristotele
constitutus est.

Quamquam ex omnibus philosophis Stoici plurima novaverunt,
Zenoque, eorum princeps, non tam rerum inventor fuit quam
verborum novorum.
Itaque prima illa commendatio, quae a natura nostri facta
est nobis, incerta et obscura est, primusque appetitus ille
animi tantum agit, ut salvi atque integri esse possimus.

Hoc foedus facere si potuerunt, faciant etiam illud, ut
aequitatem, modestiam, virtutes omnes per se ipsas gratis
diligant.
Egone non intellego, quid sit don Graece, Latine voluptas?

Eaedem res maneant alio modo. Sed in rebus apertissimis nimium longi sumus. Hic nihil fuit, quod quaereremus. Nulla profecto est, quin suam vim retineat a primo ad extremum. Quis enim confidit semper sibi illud stabile et firmum permansurum, quod fragile et caducum sit? Deinde disputat, quod cuiusque generis animantium statui deceat extremum. Verba tu fingas et ea dicas, quae non sentias? An me, inquam, nisi te audire vellem, censes haec dicturum fuisse? Huius ego nunc auctoritatem sequens idem faciam. Quod idem cum vestri faciant, non satis magnam tribuunt inventoribus gratiam.

Atqui eorum nihil est eius generis, ut sit in fine atque extrerno bonorum.

Nam quid possumus facere melius? Illa videamus, quae a te de amicitia dicta sunt. Et hercule-fatendum est enim, quod sentio -mirabilis est apud illos contextus rerum. Non est igitur summum malum dolor. Hoc non est positum in nostra actione.

Idcirco enim non desideraret, quia, quod dolore caret, id in voluptate est.

Nunc ita separantur, ut disiuncta sint, quo nihil potest esse perversius. Qui autem esse poteris, nisi te amor ipse ceperit? Hoc loco discipulos quaerere videtur, ut, qui asoti esse velint, philosophi ante fiant. Is ita vivebat, ut nulla tam exquisita posset inveniri voluptas, qua non abundaret. Verum hoc idem saepe faciamus. Quam si explicavisset, non tam haesitaret. Stoici autem, quod finem bonorum in una virtute ponunt, similes sunt illorum; Id enim volumus, id contendimus, ut officii fructus sit ipsum officium.

Mihi, inquam, qui te id ipsum rogavi? Vide, ne etiam menses! nisi forte eum dicis, qui, simul atque arripuit, interficit. Sin aliud quid voles, postea. Omnia contraria, quos etiam insanos esse vultis. Habent enim et bene longam et satis litigiosam disputationem. Quid ergo attinet gloriose loqui, nisi constanter loquare? Sed quanta sit alias, nunc tantum possitne esse tanta. Quis enim redargueret? Hoc enim identidem dicitis, non intellegere nos quam dicatis voluptatem. Ut optime, secundum naturam affectum esse possit.

Quid enim necesse est, tamquam meretricem in matronarum coetum, sic voluptatem in virtutum concilium adducere? Polycratem Samium felicem appellabant. Sic, et quidem diligentius saepiusque ista loquemur inter nos agemusque communiter. Gracchum patrem non beatiorem fuisse quam fillum, cum alter stabilire rem publicam studuerit, alter evertere. Hanc quoque iucunditatem, si vis, transfer in animum; Hoc enim constituto in philosophia constituta sunt omnia.

Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum. Nam Pyrrho, Aristo, Erillus iam diu abiecti. Quis contra in illa aetate pudorem, constantiam, etiamsi sua nihil intersit, non tamen diligat? Si enim ad populum me vocas, eum. Ergo instituto veterum, quo etiam Stoici utuntur, hinc capiamus exordium.

Quid est enim aliud esse versutum? Si verbum sequimur, primum longius verbum praepositum quam bonum. Quid autem habent admirationis, cum prope accesseris? Tum mihi Piso: Quid ergo?

Isto modo ne improbos quidem, si essent boni viri. Quod cum ille dixisset et satis disputatum videretur, in oppidum ad Pomponium perreximus omnes. Sapiens autem semper beatus est et est aliquando in dolore; Audio equidem philosophi vocem, Epicure, sed quid tibi dicendum sit oblitus es. Quid de Platone aut de Democrito loquar? Deinde disputat, quod cuiusque generis animantium statui deceat extremum.

Quod si ita sit, cur opera philosophiae sit danda nescio. Id enim natura desiderat. Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Sed eum qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. Res enim se praeclare habebat, et quidem in utraque parte. Ex quo, id quod omnes expetunt, beate vivendi ratio inveniri et comparari potest.

Primum quid tu dicis breve?

Ex quo intellegitur officium medium quiddam esse, quod neque in bonis ponatur neque in contrariis. Frater et T. Videamus animi partes, quarum est conspectus illustrior; Ita ne hoc quidem modo paria peccata sunt. Nam quid possumus facere melius? At tu eadem ista dic in iudicio aut, si coronam times, dic in senatu.

Elicerem ex te cogeremque, ut responderes, nisi vererer ne Herculem ipsum ea, quae pro salute gentium summo labore gessisset, voluptatis causa gessisse diceres.
Atque ut ceteri dicere existimantur melius quam facere, sic hi mihi videntur facere melius quam dicere.
Totum autem id externum est, et quod externum, id in casu est.
Quamquam enim vereor, ne nimius in hoc genere videar, tamen omnes veteres philosophi, maxime nostri, ad incunabula accedunt, quod in pueritia facillime se arbitrantur naturae voluntatem posse cognoscere.

Itaque rursus eadem ratione, qua sum paulo ante usus, haerebitis. Quamquam haec quidem praeposita recte et reiecta dicere licebit. Ut in geometria, prima si dederis, danda sunt omnia.

Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat. Quid ad utilitatem tantae pecuniae? Bonum negas esse divitias, praeposìtum esse dicis? Virtutibus igitur rectissime mihi videris et ad consuetudinem nostrae orationis vitia posuisse contraria. Explanetur igitur. Quis enim redargueret? Quod iam a me expectare noli. Paupertas si malum est, mendicus beatus esse nemo potest, quamvis sit sapiens. Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -;

Non igitur de improbo, sed de callido improbo quaerimus, qualis Q. Tu enim ista lenius, hic Stoicorum more nos vexat. Eaedem res maneant alio modo. Itaque hic ipse iam pridem est reiectus; Quorum sine causa fieri nihil putandum est.

Zenonis est, inquam, hoc Stoici.

Quae similitudo in genere etiam humano apparet.
Quid enim est tam repugnans quam eundem dicere, quod
honestum sit, solum id bonum esse, qui dicat appetitionem
rerum ad vivendum accommodatarum natura profectam?

Nihil est enim, de quo aliter tu sentias atque ego, modo
commutatis verbis ipsas res conferamus.

Sed quid sentiat, non videtis. At enim sequor utilitatem. Egone non intellego, quid sit don Graece, Latine voluptas? Tollenda est atque extrahenda radicitus.

Quis istud, quaeso, nesciebat? Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt. An eum discere ea mavis, quae cum plane perdidiceriti nihil sciat? Quid, de quo nulla dissensio est? Tenent mordicus. Eiuro, inquit adridens, iniquum, hac quidem de re;

Ut pulsi recurrant?

Tum ille: Ain tandem? Praetereo multos, in bis doctum hominem et suavem, Hieronymum, quem iam cur Peripateticum appellem nescio. Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Expressa vero in iis aetatibus, quae iam confirmatae sunt. Ita multo sanguine profuso in laetitia et in victoria est mortuus. Quamquam tu hanc copiosiorem etiam soles dicere. Non autem hoc: igitur ne illud quidem.

Quamvis enim depravatae non sint, pravae tamen esse possunt.

Idem fecisset Epicurus, si sententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi vetere sententia. Familiares nostros, credo, Sironem dicis et Philodemum, cum optimos viros, tum homines doctissimos. Et quidem saepe quaerimus verbum Latinum par Graeco et quod idem valeat; Istic sum, inquit. Hoc est non modo cor non habere, sed ne palatum quidem.

Neque solum ea communia, verum etiam paria esse dixerunt.

Unum nescio, quo modo possit, si luxuriosus sit, finitas cupiditates habere. Quaero igitur, quo modo hae tantae commendationes a natura profectae subito a sapientia relictae sint. Aeque enim contingit omnibus fidibus, ut incontentae sint. Ego quoque, inquit, didicerim libentius si quid attuleris, quam te reprehenderim. Illud mihi a te nimium festinanter dictum videtur, sapientis omnis esse semper beatos; An eum discere ea mavis, quae cum plane perdidiceriti nihil sciat? Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Septem autem illi non suo, sed populorum suffragio omnium nominati sunt.

Itaque eos id agere, ut a se dolores, morbos, debilitates repellant. Non laboro, inquit, de nomine.

Itaque vides, quo modo loquantur, nova verba fingunt, deserunt usitata. Iam quae corporis sunt, ea nec auctoritatem cum animi partibus, comparandam et cognitionem habent faciliorem. Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt. Ad corpus diceres pertinere-, sed ea, quae dixi, ad corpusne refers? Ut in voluptate sit, qui epuletur, in dolore, qui torqueatur. Ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino relicta. Si enim ita est, vide ne facinus facias, cum mori suadeas. Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. Idem fecisset Epicurus, si sententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi vetere sententia. Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat.

Qui est in parvis malis. Nam ante Aristippus, et ille melius. Nam quid possumus facere melius? Cur tantas regiones barbarorum pedibus obiit, tot maria transmisit?

Quamquam id quidem licebit iis existimare, qui legerint. Et ille ridens: Video, inquit, quid agas; At habetur! Et ego id scilicet nesciebam! Sed ut sit, etiamne post mortem coletur?

Ergo, si semel tristior effectus est, hilara vita amissa est? Quae fere omnia appellantur uno ingenii nomine, easque virtutes qui habent, ingeniosi vocantur. Sed nimis multa. Tu enim ista lenius, hic Stoicorum more nos vexat. Ita multa dicunt, quae vix intellegam. Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur.

Hic ambiguo ludimur. Homines optimi non intellegunt totam rationem everti, si ita res se habeat. Nunc haec primum fortasse audientis servire debemus. Quae enim adhuc protulisti, popularia sunt, ego autem a te elegantiora desidero. Eodem modo is enim tibi nemo dabit, quod, expetendum sit, id esse laudabile. An me, inquam, nisi te audire vellem, censes haec dicturum fuisse?

Plane idem, inquit, et maxima quidem, qua fieri nulla maior potest. Sed quae tandem ista ratio est? Verum hoc idem saepe faciamus. Nam si beatus umquam fuisset, beatam vitam usque ad illum a Cyro extructum rogum pertulisset. Si quicquam extra virtutem habeatur in bonis. Qui non moveatur et offensione turpitudinis et comprobatione honestatis? Theophrasti igitur, inquit, tibi liber ille placet de beata vita? Non est ista, inquam, Piso, magna dissensio. Sic, et quidem diligentius saepiusque ista loquemur inter nos agemusque communiter. Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt.

Sed haec quidem liberius ab eo dicuntur et saepius. Idem etiam dolorem saepe perpetiuntur, ne, si id non faciant, incidant in maiorem. Idcirco enim non desideraret, quia, quod dolore caret, id in voluptate est. Bonum valitudo: miser morbus. Quae in controversiam veniunt, de iis, si placet, disseramus. Quae contraria sunt his, malane?

Tenent mordicus. Nec vero pietas adversus deos nec quanta iis gratia debeatur sine explicatione naturae intellegi potest. Quis non odit sordidos, vanos, leves, futtiles? Iam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi.

Ego vero volo in virtute vim esse quam maximam; Omnia peccata paria dicitis. Et hanc quidem primam exigam a te operam, ut audias me quae a te dicta sunt refellentem. Apparet statim, quae sint officia, quae actiones.

Duarum enim vitarum nobis erunt instituta capienda. Scripta sane et multa et polita, sed nescio quo pacto auctoritatem oratio non habet. Respondent extrema primis, media utrisque, omnia omnibus. Quo tandem modo? Quonam, inquit, modo? Te enim iudicem aequum puto, modo quae dicat ille bene noris. Nam si propter voluptatem, quae est ista laus, quae possit e macello peti? Ita cum ea volunt retinere, quae superiori sententiae conveniunt, in Aristonem incidunt; Hoc loco tenere se Triarius non potuit.

Istam voluptatem perpetuam quis potest praestare sapienti? Hic, qui utrumque probat, ambobus debuit uti, sicut facit re, neque tamen dividit verbis. Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Ita cum ea volunt retinere, quae superiori sententiae conveniunt, in Aristonem incidunt; Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest. Ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino relicta. Nam et complectitur verbis, quod vult, et dicit plane, quod intellegam; Nam, ut sint illa vendibiliora, haec uberiora certe sunt. Quid censes in Latino fore?

Sit hoc ultimum bonorum, quod nunc a me defenditur;

Duo enim genera quae erant, fecit tria. Verum tamen cum de rebus grandioribus dicas, ipsae res verba rapiunt; Comprehensum, quod cognitum non habet? Polemoni et iam ante Aristoteli ea prima visa sunt, quae paulo ante dixi. Sed quoniam et advesperascit et mihi ad villam revertendum est, nunc quidem hactenus; Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur. Intrandum est igitur in rerum naturam et penitus quid ea postulet pervidendum; Scaevola tribunus plebis ferret ad plebem vellentne de ea re quaeri.

Ex quo intellegitur idem illud, solum bonum esse, quod
honestum sit, idque esse beate vivere: honeste, id est cum
virtute, vivere.

Et quidem, inquit, vehementer errat;
Rem videlicet difficilem et obscuram! individua cum dicitis
et intermundia, quae nec sunt ulla nec possunt esse,
intellegimus, voluptas, quae passeribus omnibus nota est, a
nobis intellegi non potest?

Et ais, si una littera commota sit, fore tota ut labet
disciplina.

Certe, nisi voluptatem tanti aestimaretis.

Conferam tecum, quam cuique verso rem subicias; Vos autem cum perspicuis dubia debeatis illustrare, dubiis perspicua conamini tollere. Itaque primos congressus copulationesque et consuetudinum instituendarum voluntates fieri propter voluptatem; Causa autem fuit huc veniendi ut quosdam hinc libros promerem. Sed haec omittamus; Ergo opifex plus sibi proponet ad formarum quam civis excellens ad factorum pulchritudinem? Id et fieri posse et saepe esse factum et ad voluptates percipiendas maxime pertinere. Non est igitur summum malum dolor. Hoc loco tenere se Triarius non potuit. At iste non dolendi status non vocatur voluptas.

Omnium enim rerum principia parva sunt, sed suis progressionibus usa augentur nec sine causa; Sed venio ad inconstantiae crimen, ne saepius dicas me aberrare; Et homini, qui ceteris animantibus plurimum praestat, praecipue a natura nihil datum esse dicemus? Num igitur eum postea censes anxio animo aut sollicito fuisse? Non risu potius quam oratione eiciendum? Sextilio Rufo, cum is rem ad amicos ita deferret, se esse heredem Q.

At, illa, ut vobis placet, partem quandam tuetur, reliquam deserit.

Itaque quantum adiit periculum! ad honestatem enim illum omnem conatum suum referebat, non ad voluptatem. Esse enim, nisi eris, non potes. An, partus ancillae sitne in fructu habendus, disseretur inter principes civitatis, P. Sin tantum modo ad indicia veteris memoriae cognoscenda, curiosorum. Cur igitur, inquam, res tam dissimiles eodem nomine appellas? Consequens enim est et post oritur, ut dixi. Sed quid attinet de rebus tam apertis plura requirere? Quae cum essent dicta, discessimus. Tu enim ista lenius, hic Stoicorum more nos vexat. Videsne quam sit magna dissensio?

Gracchum patrem non beatiorem fuisse quam fillum, cum alter stabilire rem publicam studuerit, alter evertere.

Nos quidem Virtutes sic natae sumus, ut tibi serviremus, aliud negotii nihil habemus. Ad corpus diceres pertinere-, sed ea, quae dixi, ad corpusne refers? Nam adhuc, meo fortasse vitio, quid ego quaeram non perspicis. Si autem id non concedatur, non continuo vita beata tollitur. Tria genera cupiditatum, naturales et necessariae, naturales et non necessariae, nec naturales nec necessariae. Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere.

Bonum integritas corporis: misera debilitas. Est enim tanti philosophi tamque nobilis audacter sua decreta defendere. Qui autem diffidet perpetuitati bonorum suorum, timeat necesse est, ne aliquando amissis illis sit miser. Iam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi. Quid ergo aliud intellegetur nisi uti ne quae pars naturae neglegatur?

Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus.

Ea possunt paria non esse. Bonum integritas corporis: misera debilitas. Sin tantum modo ad indicia veteris memoriae cognoscenda, curiosorum. Si est nihil nisi corpus, summa erunt illa: valitudo, vacuitas doloris, pulchritudo, cetera. Quamquam te quidem video minime esse deterritum. Sed quot homines, tot sententiae; Itaque quantum adiit periculum! ad honestatem enim illum omnem conatum suum referebat, non ad voluptatem. Scaevola tribunus plebis ferret ad plebem vellentne de ea re quaeri.

Philosophi autem in suis lectulis plerumque moriuntur. Oratio me istius philosophi non offendit; Te ipsum, dignissimum maioribus tuis, voluptasne induxit, ut adolescentulus eriperes P. Si est nihil nisi corpus, summa erunt illa: valitudo, vacuitas doloris, pulchritudo, cetera. Quamquam in hac divisione rem ipsam prorsus probo, elegantiam desidero. De illis, cum volemus. Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Restatis igitur vos; Non est enim vitium in oratione solum, sed etiam in moribus. Heri, inquam, ludis commissis ex urbe profectus veni ad vesperum.

Nam adhuc, meo fortasse vitio, quid ego quaeram non perspicis.

Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. Deinde qui fit, ut ego nesciam, sciant omnes, quicumque Epicurei esse voluerunt? Cur igitur, cum de re conveniat, non malumus usitate loqui? Sic vester sapiens magno aliquo emolumento commotus cicuta, si opus erit, dimicabit.

Vos ex his tam dissimilibus rebus non modo nomen unum -nam
id facilius paterer-, sed etiam rem unam ex duabus facere
conamini, quod fieri nullo modo potest.

Non enim, si malum est dolor, carere eo malo satis est ad
bene vivendum.

Negat esse eam, inquit, propter se expetendam. Non risu potius quam oratione eiciendum? Hanc ergo intuens debet institutum illud quasi signum absolvere. Tum Piso: Quoniam igitur aliquid omnes, quid Lucius noster? Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. Intrandum est igitur in rerum naturam et penitus quid ea postulet pervidendum;

Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris; Quodsi vultum tibi, si incessum fingeres, quo gravior viderere, non esses tui similis; Qui ita affectus, beatum esse numquam probabis; Ita nemo beato beatior. Bona autem corporis huic sunt, quod posterius posui, similiora.

Et nemo nimium beatus est;

Sed ad rem redeamus; Hoc est vim afferre, Torquate, sensibus, extorquere ex animis cognitiones verborum, quibus inbuti sumus. Hoc est non modo cor non habere, sed ne palatum quidem. Tum Piso: Atqui, Cicero, inquit, ista studia, si ad imitandos summos viros spectant, ingeniosorum sunt; Stulti autem malorum memoria torquentur, sapientes bona praeterita grata recordatione renovata delectant. Prioris generis est docilitas, memoria; Est, ut dicis, inquit; Facillimum id quidem est, inquam.

Quid, si efficio ut fateare me non modo quid sit voluptas
scire-est enim iucundus motus in sensu-, sed etiam quid eam
tu velis esse?

Quid, si etiam iucunda memoria est praeteritorum malorum?
Nam et ille apud Trabeam voluptatem animi nimiam laetitiam
dicit eandem, quam ille Caecilianus, qui omnibus laetitiis
laetum esse se narrat.

Ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino
relicta.
Cum autem hominem in eo genere posuisset, ut ei tribueret
animi excellentiam, summum bonum id constituit, non ut
excelleret animus, sed ut nihil esse praeter animum
videretur.

Quid, si reviviscant Platonis illi et deinceps qui eorum
auditores fuerunt, et tecum ita loquantur?

Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus. Cur tantas regiones barbarorum pedibus obiit, tot maria transmisit? Quid turpius quam sapientis vitam ex insipientium sermone pendere? Satis est tibi in te, satis in legibus, satis in mediocribus amicitiis praesidii. Facit igitur Lucius noster prudenter, qui audire de summo bono potissimum velit; Miserum hominem! Si dolor summum malum est, dici aliter non potest.

Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat.

Si quidem, inquit, tollerem, sed relinquo. Ergo opifex plus sibi proponet ad formarum quam civis excellens ad factorum pulchritudinem? Quo tandem modo?

Nummus in Croesi divitiis obscuratur, pars est tamen divitiarum. At, illa, ut vobis placet, partem quandam tuetur, reliquam deserit. Nonne videmus quanta perturbatio rerum omnium consequatur, quanta confusio? Venit ad extremum; Nihil est enim, de quo aliter tu sentias atque ego, modo commutatis verbis ipsas res conferamus. Qui autem esse poteris, nisi te amor ipse ceperit? Tum ille: Tu autem cum ipse tantum librorum habeas, quos hic tandem requiris? Vidit Homerus probari fabulam non posse, si cantiunculis tantus irretitus vir teneretur; Ubi ut eam caperet aut quando?

Ut non sine causa ex iis memoriae ducta sit disciplina. Bonum negas esse divitias, praeposìtum esse dicis? Sed residamus, inquit, si placet.

A mene tu?

Non semper, inquam; Facillimum id quidem est, inquam. Quid igitur, inquit, eos responsuros putas? Ita fit beatae vitae domina fortuna, quam Epicurus ait exiguam intervenire sapienti. Estne, quaeso, inquam, sitienti in bibendo voluptas? Tum ille: Tu autem cum ipse tantum librorum habeas, quos hic tandem requiris? An vero displicuit ea, quae tributa est animi virtutibus tanta praestantia? Aberat omnis dolor, qui si adesset, nec molliter ferret et tamen medicis plus quam philosophis uteretur. Quae in controversiam veniunt, de iis, si placet, disseramus.

Quod et posse fieri intellegimus et saepe etiam videmus, et perspicuum est nihil ad iucunde vivendum reperiri posse, quod coniunctione tali sit aptius.
Utrum enim sit voluptas in iis rebus, quas primas secundum
naturam esse diximus, necne sit ad id, quod agimus, nihil
interest.

Et ille ridens: Age, age, inquit,-satis enim scite me nostri
sermonis principium esse voluisti-exponamus adolescenti,.
Bona autem corporis huic sunt, quod posterius posui, similiora.

Qua tu etiam inprudens utebare non numquam. Non dolere, inquam, istud quam vim habeat postea videro; Roges enim Aristonem, bonane ei videantur haec: vacuitas doloris, divitiae, valitudo; Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. De ingenio eius in his disputationibus, non de moribus quaeritur. Nullus est igitur cuiusquam dies natalis. Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris;

Itaque his sapiens semper vacabit. Alterum significari idem, ut si diceretur, officia media omnia aut pleraque servantem vivere. At ego quem huic anteponam non audeo dicere; Quis animo aequo videt eum, quem inpure ac flagitiose putet vivere? Sed quid minus probandum quam esse aliquem beatum nec satis beatum? Quamquam haec quidem praeposita recte et reiecta dicere licebit. Ex rebus enim timiditas, non ex vocabulis nascitur. Itaque dicunt nec dubitant: mihi sic usus est, tibi ut opus est facto, fac. Quo modo autem philosophus loquitur? Multoque hoc melius nos veriusque quam Stoici.

Bona autem corporis huic sunt, quod posterius posui, similiora. Cum autem negant ea quicquam ad beatam vitam pertinere, rursus naturam relinquunt. Qua tu etiam inprudens utebare non numquam. Hinc ceteri particulas arripere conati suam quisque videro voluit afferre sententiam. Nihil opus est exemplis hoc facere longius. Sed tamen enitar et, si minus multa mihi occurrent, non fugiam ista popularia. Gracchum patrem non beatiorem fuisse quam fillum, cum alter stabilire rem publicam studuerit, alter evertere. Quae fere omnia appellantur uno ingenii nomine, easque virtutes qui habent, ingeniosi vocantur. Negat esse eam, inquit, propter se expetendam.

Quia dolori non voluptas contraria est, sed doloris privatio.

Facit enim ille duo seiuncta ultima bonorum, quae ut essent vera, coniungi debuerunt; In qua si nihil est praeter rationem, sit in una virtute finis bonorum; Quando enim Socrates, qui parens philosophiae iure dici potest, quicquam tale fecit? Ratio enim nostra consentit, pugnat oratio. Ego vero volo in virtute vim esse quam maximam; Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo.

Illud non continuo, ut aeque incontentae. Quid de Platone aut de Democrito loquar? Quamquam te quidem video minime esse deterritum. Estne, quaeso, inquam, sitienti in bibendo voluptas? Que Manilium, ab iisque M. Illud quaero, quid ei, qui in voluptate summum bonum ponat, consentaneum sit dicere. Sic consequentibus vestris sublatis prima tolluntur. Age sane, inquam.

Nec vero umquam summum bonum assequi quisquam posset, si
omnia illa, quae sunt extra, quamquam expetenda, summo bono
continerentur.

Morbo gravissimo affectus, exul, orbus, egens, torqueatur
eculeo: quem hunc appellas, Zeno?

Quid enim ab antiquis ex eo genere, quod ad disserendum valet, praetermissum est? Eorum enim omnium multa praetermittentium, dum eligant aliquid, quod sequantur, quasi curta sententia; Graecum enim hunc versum nostis omnes-: Suavis laborum est praeteritorum memoria. Multa sunt dicta ab antiquis de contemnendis ac despiciendis rebus humanis; Quaero igitur, quo modo hae tantae commendationes a natura profectae subito a sapientia relictae sint. Quid Zeno? Non quaeritur autem quid naturae tuae consentaneum sit, sed quid disciplinae.

Quare conare, quaeso. Collatio igitur ista te nihil iuvat. Et quod est munus, quod opus sapientiae? Septem autem illi non suo, sed populorum suffragio omnium nominati sunt. Quod autem magnum dolorem brevem, longinquum levem esse dicitis, id non intellego quale sit. Quodsi ipsam honestatem undique pertectam atque absolutam. Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio. Quasi vero, inquit, perpetua oratio rhetorum solum, non etiam philosophorum sit.

Ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino relicta. Ego vero volo in virtute vim esse quam maximam; Neutrum vero, inquit ille. Virtutis, magnitudinis animi, patientiae, fortitudinis fomentis dolor mitigari solet. Eam tum adesse, cum dolor omnis absit; Omnium enim rerum principia parva sunt, sed suis progressionibus usa augentur nec sine causa;

Quod si ita est, ut neque quisquam nisi bonus vir et omnes boni beati sint, quid philosophia magis colendum aut quid est virtute divinius?

Dolor ergo, id est summum malum, metuetur semper, etiamsi non aderit; Quae si potest singula consolando levare, universa quo modo sustinebit? An tu me de L. Sed ne, dum huic obsequor, vobis molestus sim. Nunc haec primum fortasse audientis servire debemus. Quis est, qui non oderit libidinosam, protervam adolescentiam?

Nihil ad rem! Ne sit sane;

Tu vero, inquam, ducas licet, si sequetur; Post enim Chrysippum eum non sane est disputatum. Ergo in eadem voluptate eum, qui alteri misceat mulsum ipse non sitiens, et eum, qui illud sitiens bibat? Et quidem iure fortasse, sed tamen non gravissimum est testimonium multitudinis.

Quid, si etiam bestiae multa faciunt duce sua quaeque natura
partim indulgenter vel cum labore, ut in gignendo, in
educando, perfacile appareat aliud quiddam iis propositum,
non voluptatem?

Quem quidem vos, cum improbis poenam proponitis, inpetibilem
facitis, cum sapientem semper boni plus habere vultis,
tolerabilem.

Nonne videmus quanta perturbatio rerum omnium consequatur, quanta confusio?

Si quicquam extra virtutem habeatur in bonis. Sic, et quidem diligentius saepiusque ista loquemur inter nos agemusque communiter. Nescio quo modo praetervolavit oratio. Sed finge non solum callidum eum, qui aliquid improbe faciat, verum etiam praepotentem, ut M. Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata. Age sane, inquam. Color egregius, integra valitudo, summa gratia, vita denique conferta voluptatum omnium varietate. Primum in nostrane potestate est, quid meminerimus? Quae cum praeponunt, ut sit aliqua rerum selectio, naturam videntur sequi; Sine ea igitur iucunde negat posse se vivere? Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo.

Cupiditates non Epicuri divisione finiebat, sed sua satietate. Omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur. Non est igitur voluptas bonum. Quamquam id quidem, infinitum est in hac urbe; Itaque a sapientia praecipitur se ipsam, si usus sit, sapiens ut relinquat.

Haec mirabilia videri intellego, sed cum certe superiora
firma ac vera sint, his autem ea consentanea et
consequentia, ne de horum quidem est veritate dubitandum.

Ut etiam contendant et elaborent, si efficere possint, ut
aut non appareat corporis vitium aut quam minimum appareat?
At vero facere omnia, ut adipiscamur, quae secundum naturam sint, etiam si ea non assequamur, id esse et honestum et solum per se expetendum et solum bonum Stoici dicunt.
Indicant pueri, in quibus ut in speculis natura cernitur.

Ergo opifex plus sibi proponet ad formarum quam civis
excellens ad factorum pulchritudinem?
Num quid tale Democritus?

Audax negotium, dicerem impudens, nisi hoc institutum postea translatum ad philosophos nostros esset. Obsecro, inquit, Torquate, haec dicit Epicurus? Luxuriam non reprehendit, modo sit vacua infinita cupiditate et timore. Videsne quam sit magna dissensio? Et quidem, Cato, hanc totam copiam iam Lucullo nostro notam esse oportebit; At enim hic etiam dolore.

Nec enim absolvi beata vita sapientis neque ad exitum perduci poterit, si prima quaeque bene ab eo consulta atque facta ipsius oblivione obruentur.

Quid censes in Latino fore? Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur. Nec enim, dum metuit, iustus est, et certe, si metuere destiterit, non erit; Hinc ceteri particulas arripere conati suam quisque videro voluit afferre sententiam. At hoc in eo M. Is ita vivebat, ut nulla tam exquisita posset inveniri voluptas, qua non abundaret. At iam decimum annum in spelunca iacet. Itaque contra est, ac dicitis; Quid affers, cur Thorius, cur Caius Postumius, cur omnium horum magister, Orata, non iucundissime vixerit? Audax negotium, dicerem impudens, nisi hoc institutum postea translatum ad philosophos nostros esset.

Itaque ad tempus ad Pisonem omnes.

Si enim ita est, vide ne facinus facias, cum mori suadeas. Itaque hic ipse iam pridem est reiectus; Istic sum, inquit. Hoc positum in Phaedro a Platone probavit Epicurus sensitque in omni disputatione id fieri oportere. Hinc ceteri particulas arripere conati suam quisque videro voluit afferre sententiam. Est tamen ea secundum naturam multoque nos ad se expetendam magis hortatur quam superiora omnia. Ita redarguitur ipse a sese, convincunturque scripta eius probitate ipsius ac moribus. Tu autem, si tibi illa probabantur, cur non propriis verbis ea tenebas?

Ita finis bonorum existit secundum naturam vivere sic
affectum, ut optime is affici possit ad naturamque
accommodatissime.

Aliena dixit in physicis nec ea ipsa, quae tibi probarentur;

Nam Metrodorum non puto ipsum professum, sed, cum appellaretur ab Epicuro, repudiare tantum beneficium noluisse; Illum mallem levares, quo optimum atque humanissimum virum, Cn. Quod non faceret, si in voluptate summum bonum poneret. Nihil enim hoc differt. Nam quid possumus facere melius? Sed quia studebat laudi et dignitati, multum in virtute processerat. Hunc vos beatum;

Nam quid possumus facere melius?

Iam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi. Certe non potest. Cum id fugiunt, re eadem defendunt, quae Peripatetici, verba. Nec lapathi suavitatem acupenseri Galloni Laelius anteponebat, sed suavitatem ipsam neglegebat; Num igitur utiliorem tibi hunc Triarium putas esse posse, quam si tua sint Puteolis granaria? Audax negotium, dicerem impudens, nisi hoc institutum postea translatum ad philosophos nostros esset. Quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chryippo. Fortasse id optimum, sed ubi illud: Plus semper voluptatis?

Si quae forte-possumus. Quis est tam dissimile homini. Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum. Ut in geometria, prima si dederis, danda sunt omnia.

Sed quoniam et advesperascit et mihi ad villam revertendum est, nunc quidem hactenus; Est enim effectrix multarum et magnarum voluptatum. Non laboro, inquit, de nomine. Tum Piso: Atqui, Cicero, inquit, ista studia, si ad imitandos summos viros spectant, ingeniosorum sunt; Eorum enim omnium multa praetermittentium, dum eligant aliquid, quod sequantur, quasi curta sententia; Eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. Non igitur de improbo, sed de callido improbo quaerimus, qualis Q.